ข่าวกรมส่งเสริมวัฒนธรรมและสมาคมผู้ผลิตและออกแบบบอร์ดเกม ประกาศผล YBG 2569 ดันบอร์ดเกมวัฒนธรรมไทยสู่การต่อยอดเชิงพาณิชย์ - kachon.com

กรมส่งเสริมวัฒนธรรมและสมาคมผู้ผลิตและออกแบบบอร์ดเกม ประกาศผล YBG 2569 ดันบอร์ดเกมวัฒนธรรมไทยสู่การต่อยอดเชิงพาณิชย์

“Exorcist: Spirit at Nongdapao” คว้าแชมป์ นำความเชื่อผีอีสานสร้างปาร์ตี้เกม ตามด้วย “ตีเก๊” วัฒนธรรมพระเครื่อง และ “ก่อนอาม่าจะลืม” ถ่ายทอดสูตรขนมพื้นเมืองผ่านกลไกบอร์ดเกม

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม ร่วมกับสมาคมผู้ผลิตและออกแบบบอร์ดเกม (PUDEBGA) ประกาศผลโครงการพัฒนานักออกแบบบอร์ดเกมรุ่นเยาว์เพื่อสื่อสารซอฟต์พาวเวอร์ด้านวัฒนธรรมไทย (YBG) ประจำปี 2569 ภายใต้แนวคิด “เรื่องเล่าบ้านฉัน สู่กระดานเกมโลก” หลังเปิดพื้นที่ให้เด็กและเยาวชนจาก 4 ภูมิภาค นำเรื่องเล่า ความเชื่อ อาหาร วิถีชีวิต และอัตลักษณ์ท้องถิ่น มาพัฒนาเป็นบอร์ดเกมที่ถ่ายทอดวัฒนธรรมผ่านการเล่น และมีศักยภาพต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์สร้างสรรค์

โครงการมีผู้สมัครกว่า 300 ทีม ก่อนคัดเลือกเข้าสู่กระบวนการพัฒนา 32 ทีม และเหลือ 8 ทีมในรอบสุดท้าย โดยรางวัลชนะเลิศ ได้แก่ ทีม อบต.หนองดาเปา ผลงาน “Exorcist: Spirit at Nongdapao” รับเงินรางวัล 80,000 บาท รองชนะเลิศอันดับ 1 ได้แก่ ทีม Planet board game ผลงาน “ตีเก๊” รับเงินรางวัล 50,000 บาท และรองชนะเลิศอันดับ 2 ได้แก่ ทีมหลานม่า ผลงาน “ก่อนอาม่าจะลืม” รับเงินรางวัล 30,000 บาท

รองอธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม ชู “เรื่องเล่าบ้านฉัน” ต่อยอดทุนวัฒนธรรมสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์

นายสุรพันธ์ เจริญทรัพย์ รองอธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม ประธานในพิธี กล่าวว่า การดำเนินโครงการมีเป้าหมายนำทุนทางวัฒนธรรมมาต่อยอดสู่อุตสาหกรรมวัฒนธรรมสร้างสรรค์ และสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจให้กับประเทศ โดยเกมเป็นสื่อที่สอดคล้องกับยุคสมัยและความสนใจของเด็กและเยาวชน สามารถนำความสนุกมาทำงานร่วมกับเรื่องเล่าและคุณค่าทางวัฒนธรรมได้

นายสุรพันธ์ กล่าวเพิ่มเติมว่า ผลงานจากแต่ละภูมิภาคสะท้อนความหลากหลายของวัฒนธรรมในแต่ละพื้นที่ ทั้งเรื่องผีและความเชื่อ อาหาร รวมถึงวิถีชีวิตและอัตลักษณ์เฉพาะถิ่น การนำเรื่องเหล่านี้เข้าสู่บอร์ดเกมจึงช่วยเปลี่ยนเรื่องเล่าทางวัฒนธรรมให้กลายเป็นประสบการณ์ที่ผู้เล่นสามารถมีส่วนร่วมได้โดยตรง

“การนำเกมมาเพื่อสร้างเศรษฐกิจและแฝงด้วยคุณค่าทางวัฒนธรรม โดยนำเรื่องเล่าบ้านฉันเข้าสู่เกม ถือเป็นหนึ่งในเป้าหมายของโครงการ หากทำเกมออกมาแล้วเด็กและเยาวชนสนุก และมีวัฒนธรรมความเป็นไทยอยู่ในนั้น สิ่งเหล่านี้ก็จะเกิดความนิยมและแพร่หลาย และในอนาคตสามารถสร้างศักยภาพในการแข่งขันของประเทศไทยได้” นายสุรพันธ์ กล่าว

“เกณฑ์ตัดสินเข้มข้น” เรื่องเล่าต้องเสนอมุมมองวัฒนาธรรม มีกลไกเล่นสนุก และมีศักยภาพต่อยอดได้

นายทรงสิทธิ์ แพรเพ็ชร์ นายกสมาคมผู้ผลิตและออกแบบบอร์ดเกม กล่าวว่า การคัดเลือกผลงานไม่ได้พิจารณา เฉพาะความน่าสนใจของเรื่องเล่าทางวัฒนธรรม แต่ต้องดูว่าผู้พัฒนาสามารถเปลี่ยนเรื่องเหล่านั้นให้เป็นเกมที่สนุก มีความคิดสร้างสรรค์ และมีศักยภาพต่อยอดได้หรือไม่

เกณฑ์การตัดสินครอบคลุม Theme และการเล่าเรื่อง กลไกการเล่น และศักยภาพในการต่อยอด ตั้งแต่ความชัดเจนและความถูกต้องของเรื่องราว ความสอดคล้องระหว่างเรื่องกับระบบการเล่น ความสนุกและความสมดุล ไปจนถึงความเป็นไปได้ในการผลิตและพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์เชิงพาณิชย์

นายทรงสิทธิ์ กล่าวว่า การออกแบบยังต้องคำนึงถึงองค์ประกอบของผลิตภัณฑ์จริง ไม่ว่าจะเป็นการ์ด ลูกเต๋า กล่อง กระดาน และอุปกรณ์ต่าง ๆ เพราะเกี่ยวข้องกับต้นทุนและความเป็นไปได้ในการผลิต รวมถึงเป็นส่วนหนึ่งที่ สำนักพิมพ์เกมใช้พิจารณาศักยภาพของผลงาน

ผู้พัฒนาบอร์ดเกมต้องคัดเลือกเรื่องเล่าทางวัฒนธรรม แล้วนำมาเชื่อมกับกลไก กติกา และการตัดสินใจของผู้เล่น เพื่อให้วัฒนธรรมเป็นส่วนหนึ่งของการเล่นโดยไม่ลดทอนความสนุกของเกม วิธีนี้ช่วยให้ผู้เล่นเรียนรู้เรื่องราวผ่านประสบการณ์ระหว่างเล่น แทนการนำข้อมูลมาใส่ในเกมโดยตรง

3 เกมผู้คว้ารางวัล ยันวัฒนธรรมเล่าให้สนุกได้

“Exorcist: Spirit at Nongdapao” จากทีม อบต.หนองดาเปา เจ้าของรางวัลชนะเลิศ พร้อมเงินรางวัล 80,000 บาท นำเรื่องเล่าและความเชื่อเรื่องผีพื้นบ้านอีสานมาพัฒนาเป็นปาร์ตี้เกมแบบเล่นเร็ว ผู้เล่นรับบทเป็น “หมอผี” แข่งขันกันปราบผีในหมู่บ้าน เมื่อมีชาวบ้านปรากฏขึ้น ผู้เล่นต้องตัดสินใจว่าเป็น “ผีหรือคน” และเลือกจัดการให้ถูกต้อง ใครตัดสินใจได้รวดเร็วและแม่นยำกว่าจะได้เปรียบ จุดสนุกอยู่ที่การตัดสินใจภายใต้เวลาและปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้เล่น

ทีม อบต.หนองดาเปา ผู้พัฒนานำแรงบันดาลใจมาจากเรื่องเล่าและความเชื่อของคนเฒ่าคนแก่ในครอบครัว โดยต้องการถ่ายทอด บทบาทของ “หมอผี” และพิธีกรรมพื้นบ้านในอีกมุมหนึ่ง ทั้งการช่วยเหลือชาวบ้าน การปัดเป่ารักษา และการเป็นที่พึ่งทางใจ มากกว่าการนำเสนอเฉพาะความน่ากลัวของภูตผี ขณะเดียวกันยังมองเห็นโอกาสต่อยอดเรื่อง เล่าผีไปสู่ภูมิภาคอื่นของไทยได้ในอนาคต

“ตีเก๊” จากทีม Planet board game รองชนะเลิศอันดับ 1 พร้อมเงินรางวัล 50,000 บาท เปลี่ยนวัฒนธรรม วงการพระเครื่องไทยให้เป็นเกมซื้อขายและเจรจาต่อรองบนโต๊ะ ผู้เล่นรับบทเป็น “เซียนพระ” แข่งขันกันสร้างความมั่งคั่ง จากการซื้อขายพระ โดยพระในเกมมีทั้ง “พระแท้” และ “พระเก๊” ซึ่งมีมูลค่าแตกต่างกัน ผู้เล่นสามารถเสนอราคา ซื้อขาย ต่อรอง และตีราคากันโดยตรง ทำให้พฤติกรรมที่เกิดขึ้นจริงในวงการพระกลายเป็นกลไกหลักของเกม

ทีมตีเก๊ศึกษาทั้งวิธีพูด คำศัพท์ และพฤติกรรมการดู ซื้อ ขาย ต่อรอง และตีราคาในวงการพระ ก่อนนำมาตีความ เป็นระบบเกม เพื่อให้คนที่ไม่มีพื้นฐานเรื่องพระสามารถเข้ามาเล่นและสัมผัสบรรยากาศของการเป็น “เซียนพระ” ผ่านบอร์ดเกมได้

ส่วน “ก่อนอาม่าจะลืม” จากทีมหลานม่า รองชนะเลิศอันดับ 2 พร้อมเงินรางวัล 30,000 บาท นำเรื่องขนม พื้นเมืองและสูตรขนมดั้งเดิมมาพัฒนาเป็นเกมบริหารเวลาและทรัพยากร ผู้เล่นต้องหาเงิน เลือกวัตถุดิบ และจัดสรรเวลา สำหรับทำขนมผ่านกลไก Action Point ขณะเดียวกันต้องควบคุมไม่ให้ “ความทรงจำของอาม่า” เลือนหาย เพราะเมื่อ ความทรงจำลดลง ข้อมูลเกี่ยวกับสูตรและวิธีทำขนมก็จะหายตามไปด้วย

ทีมหลานม่านำสูตรและรายละเอียดของวัตถุดิบไปตรวจสอบกับผู้มีความรู้โดยตรง เพื่อแก้ข้อมูลที่คลาดเคลื่อน ก่อน นำมาใช้ในเกม ทำให้การรักษาสูตรอาหารไม่ได้อยู่เพียงในเนื้อเรื่อง แต่กลายเป็นเงื่อนไขที่ผู้เล่นต้องบริหารระหว่าง การเล่น สะท้อนการรักษาความถูกต้องของวัฒนธรรมต้นทางควบคู่กับความสนุกของเกม

วัฒนธรรมเตรียมต่อยอดจาก Playtest สู่ตลาดต่างประเทศ เดินหน้าสร้างนักออกแบบรุ่นใหม่ให้อุตสาหกรรม สร้างสรรค์

ตลอดโครงการ ผู้เข้าแข่งขันได้รับการพัฒนาผลงานร่วมกับผู้เชี่ยวชาญและ Mentor ตั้งแต่การค้นคว้าเรื่องราวในพื้นที่ การออกแบบกลไก การผลิตต้นแบบ และการพัฒนาภาพประกอบ รวมถึงการทำ Playtest เพื่อทดสอบกติกา ความสมดุล และประสบการณ์ของผู้เล่น ก่อนนำข้อเสนอแนะกลับไปปรับปรุงเกมให้พร้อม สำหรับการพัฒนาต่อ

นายทรงสิทธิ์ กล่าวว่า หลังจบโครงการ สมาคมฯ มีแผนนำผลงานที่มีศักยภาพไปนำเสนอในต่างประเทศ เพื่อรับฟังความคิดเห็นจากสำนักพิมพ์เกมและเปิดโอกาสในการต่อยอดสู่การผลิตเชิงพาณิชย์ โดยมองตลาดทั้งเกาหลี ไต้หวัน จีน เยอรมนี และประเทศในยุโรป พร้อมมองว่าเรื่องเล่าและทุนทางวัฒนธรรมของไทยยังมีอีกจำนวนมากที่ สามารถพัฒนาเป็นบอร์ดเกม และใช้เป็นช่องทางให้ผู้เล่นต่างชาติรู้จักประเทศไทยในมิติที่หลากหลายมากขึ้น

ด้านนายสุรพันธ์ เจริญทรัพย์ รองอธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม กล่าวว่า ในปีงบประมาณ 2570 กรมส่งเสริมวัฒนธรรมยังเดินหน้าสนับสนุนอุตสาหกรรมวัฒนธรรมสร้างสรรค์อย่างต่อเนื่อง ทั้งภาพยนตร์ ละคร ซีรีส์ แอนิเมชัน หนังสือ เกมออนไลน์ และบอร์ดเกม โดยเปิดโอกาสให้ทั้งภาคเอกชน กลุ่มผู้สร้างสรรค์ เด็ก และเยาวชน นำผลงานเข้ามาพัฒนา พร้อมสนับสนุนตั้งแต่การผลิตไปจนถึงการนำผลงานเข้าสู่งานเทศกาลและเวทีธุรกิจในต่างประเทศ

“เราสนับสนุน softpower สร้างการผลิตวัฒนธรรมนำไปสู่ ธุรกิจหรือร่วมงานเทศกาลต่างประเทศ ด้วย จึงอยากเชิญชวนเด็ก เยาวชน และผู้ที่สนใจการผลิตเกม ไม่ว่าจะเป็นเกมออนไลน์หรือบอร์ดเกม รวมถึงสื่อสร้างสรรค์ด้านอื่น ๆ ติดตามประกาศของกรมส่งเสริมวัฒนธรรม และนำแนวคิดหรือผลงานเข้ามาพัฒนาต่อยอด” นายสุรพันธ์ กล่าว

สำหรับรางวัลชมเชย ได้แก่ ทีม TBT ผลงาน “สิบหมู่”, ทีม SSC P ผลงาน “แพะเมืองผี มรดกแห่งป่าลึกลับ”, ทีม wnk boardgame ผลงาน “รอดหรือหลง ฝ่าดงพญาไฟ”, ทีม SaSarn ผลงาน “Sarn to Craft” และทีม BELL GUB BUA ผลงาน “มหานครวรนุช”

หนังสือพิมพ์กะฉ่อนดอทคอม ชาย by กะฉ่อน รายงาน